Polski English PCK na Facebook.com PCK w portalu nasza-klasa
  • SPRAWOZDANIA
  • APELE
  • OGŁOSZENIA
  • PRACA
  • przetargi
  • WYDAWNICTWA
archiwum aktualności

AKTUALNOŚCI

POLSKI CZERWONY KRZYŻ WOBEC POWSTANIA WARSZAWSKIEGO 2017-08-01

„BEZ WZGLĘDU NA NIEBEZPIECZEŃSTWO DO KOŃCA SPEŁNIĆ SWÓJ OBOWIĄZEK”

Przygotowania do  Powstania, jakie na ziemiach polskich czyniła  Komenda Główna Armii Krajowej znane były również PCK. Wtajemniczone osoby od dłuższego czasu  gromadziły w różnych częściach  miasta odpowiednie zapasy  materiałów sanitarnych, leków, sprzętu, narzędzi chirurgicznych jak również zapasy żywności, pościeli, koców i innego wyposażenia szpitalnego. Najlepiej zaopatrzone składnice  znajdowały się przy ul. Pańskiej,  na Krakowskim Przedmieściu i na Nowym Świecie.

Powstanie 1.jpg

Nadszedł dzień 1 sierpnia 1944 roku – wybuch Powstania stał się  faktem. Sam termin wybuchu   okazał się  jednak  zaskoczeniem dla wielu działaczy i pracowników PCK, gdyż rozkaz dowódcy  AK gen. Tadeusza  Komorowskiego „Bora” o godzinie „W” nie dotarł na czas do Zarządu Głównego PCK.

Powstanie 2.jpg

Od pierwszych dni Powstania personel medyczny, pielęgniarki, sanitariuszki PCK podejmowały  prace patrolowe polegające na  penetrowaniu przydzielonego im terenu, aby  rannych lub chorych jak najszybciej  przenieść do szpitala lub najbliższego punktu opatrunkowego.  Przez pierwszych  10 dni powstania czynnych było 7 szpitali PCK, w  tym przy ul. Smolnej 6,   ul. Jaworzyńskiej 2, ul. Foksal 7, ul Mokotowskiej 55, ul Drewnianej 8   oraz 14 ambulatoriów. 

Powstanie 3.jpg

Podczas Powstania Niemcy nagminnie  nie szanowali znaku Czerwonego Krzyża, bombardując szpitale, paląc i niszcząc oznaczone godłem  czerwonokrzyskim miejsca pobytu chorych  i rannych ludzi łamiąc w ten sposób  wszelkie  konwencje humanitarne. W większości zajętych szpitali  mordowali  wszystkich  chorych  oraz personel. Tym samym PCK ponosił bardzo duże straty podczas ratowania ludzi w wyniku  rozstrzeliwań i morderstw popełnianych  przez żołnierzy niemieckich

Powstanie 4.jpg

W  pierwszych dniach sierpnia Niemcy zajęli  i  podpalili   kamienicę przy ul. Smolnej 19,  w której swoją siedzibę miały władze ZG PCK i Warszawskiego Okręgu PCK, paląc tym samym  całe  archiwum Biura Informacji i niszcząc wiele tysięcy  kart ewidencyjnych oraz depozytów. Spalony szpital przy Smolnej  przeniesiono częściowo do szpitali zorganizowanych przy ul. Pierackiego 3/5 i częściowo przy ul. Kopernika 11/13. 

Powstanie 5.jpg

W poszczególnych dzielnicach Warszawy PCK obejmował opieką  chorych i rannych powstańców oraz osoby cywilne ( w tym wymagających szczególnej troski  osoby starsze, inwalidów i kobiety z dziećmi). Sanitariuszki łączniczki dysponowały bielizną, ubraniami, kocami, swetrami i spodniami, które  przekazywały powstańcom i osobom cywilnym. PCK występował również  w roli służby pomocniczej. Dożywiano żołnierzy wychodzących ze szpitali przed powrotem do oddziałów powstańczych. Przybyłym oddziałom  z Puszczy Kampinoskiej przekazano 2000 sztuk bielizny, 500 par skarpet i onuc, 100 prześcieradeł i ręczników oraz ponad 100 palt i kurtek, kilkadziesiąt par butów, kilkanaście kilogramów mydła i  bielizny. Tworzono sierocińce i schroniska zaopatrując je w środki żywnościowe i zapewniając pomoc lekarską. 

Powstanie 6.jpg

W większości dzielnic  Warszawy organizowano  Biura Informacji -  tzw. małe filie informacyjne. Skrupulatnie  zbierano  informacje  o zabitych i  rannych ze wszystkich możliwych miejsc,  starano się także  odnotować każdy pochówek. Prowadzono specjalne kartoteki, które później wykorzystywano w trakcie  poszukiwań zaginionych. 

Pogarszająca się z każdym dniem sytuacja i brak nadziei na jakąkolwiek pomoc z zewnątrz  zdecydowały o podjęciu przez dowództwo Powstania rozmów  kapitulacyjnych ze stroną niemiecką. W rozmowach, które toczyły się od 30 września do 2 października w Ożarowie pod Warszawą   ze strony polskiej uczestniczyła delegacja w składzie której byli między innymi: wiceprezes PCK hrabina Maria Tarnowska reprezentująca Radę Główną Opiekuńczą oraz  dr Hieronim Bartoszewski reprezentujący  właśnie Polski Czerwony Krzyż. Rozmowy zakończyły się   2 października  1944 roku podpisaniem układu o zaprzestaniu działań wojennych  w Warszawie. Na podstawie   powyższych postanowień  wszyscy żołnierze oraz służba sanitarna, w składzie której znajdowały się pielęgniarki i sanitariuszki PCK otrzymała prawa jeńców wojennych. W myśl porozumienia PCK był odpowiedzialny za przeprowadzenie ewakuacji  z Warszawy wszystkich szpitali, punktów opatrunkowych wraz z rannymi i chorymi. Poza miasto  wywieziono w ten sposób ponad 5 tys osób.  Akcję ewakuacyjną zakończono 24 października, kiedy to ostatni pacjenci szpitala przy ul. Jaworzyńskiej  2 opuścili ruiny stolicy. Po kapitulacji  dla ludności cywilnej rozpoczął się okres przemarszu przez piekło obozu Dulag 121 w Pruszkowie ( który znajdował się pod opieką RGO i PCK). Przez to miejsce, w którym tragiczne  warunki bytowe były  trudne  do wyobrażenia- przeszło około  600.000 mieszkańców Warszawy. Na apel PCK w Londynie, MKCK pierwsze dary z lekami dostarczył do Dulagu 13 września.  Paczki MKCK docierały również do  żołnierzy  Powstania, którzy znaleźli się w obozach   na terenie Niemiec.

Powstanie Warszawskie było dla Polskiego Czerwonego Krzyża  testem sprawności organizacyjnej. Pracownicy, lekarze, pielęgniarki i sanitariuszki PCK wypełnili swoje powinności patriotyczne i humanitarne z najwyższym  poświęceniem, pokonując niewyobrażalne trudności  i często  płaca za to najwyższą cenę.

Cześć Ich Pamięci.

Opracowano na podstawie książki Pana Zdzisława Abramka „Powstanie i działalność Polskiego Czerwonego Krzyża 1912 – 1951 ”

powrót

Wersja do druku